Nieuws...

...uit omgeving Open Lab Ebbinge

Verslag OLE symposium: De Stad Vernieuwt

Algemeen

8 maart 2017

Door: Grietje Bijl

Verslag OLE symposium: De Stad Vernieuwt

Grondbeleid, grondbeleid, grondbeleid: alles gaat om grondbeleid.

Je kunt nog zoveel experimenteren als je wilt, de grootste visies hebben op de stad en nog zo ontzettend gelijk hebben: als je geen grond en bouwrecht hebt, bereik je weinig tot niets. Dat was misschien wel de belangrijkste conclusie van het OLE Symposium Innovatieve Gebiedsontwikkeling na de crisis. It’s all about land policy, stupid!!

Donderdag 15 december 2016 vond in een van de tijdelijke containerbouwwerken op het Ebbingekwartier het OLE Symposium Innovatieve Gebiedsontwikkeling na de crisis plaats. Het symposium, een samenwerking tussen Open Lab Ebbinge (OLE) en Platform GRAS zette de lessen van de crisis op een rijtje. Wat kunnen we leren van onze uit de crisis geboren experimenten met tijdelijkheid? Hoe zetten we dit duurzaam in, zeker nu de markt weer aantrekt?

Het Open Lab verzorgde de inhoudelijke aftrap en verhaalde over de wijze waarop het Ebbingekwartier in de ‘luwtejaren’ getransformeerd werd tot een waardevolle plek in de stad. Het recept: de inzet van het creatieve potentieel van omwonenden en belanghebbenden gebruiken, de tijd en ruimte nemen voor ideeën, acties, events en onverwachte stedelijke interventies.

Na de aftrap presenteerden de teams van het GRAS-project De Stad Vernieuwt hun resultaten. De teams studeerden een aantal maanden op de woonwensen van nieuwe doelgroepen op nog onontgonnen plekken in de stad. Volgens de teams liggen de kansen voor vernieuwing vooral in innovatieve woonconcepten. Team Wimmies focust daarbij op een goede begeleiding van bewoners, innovatieve samenwerking en een koppeling van de juiste expert aan de juiste bewoners/vragen.

Haddok is een duurzaam, collectief en betaalbaar woonconcept in loodsen op een (voormalig) bedrijventerrein.  Het voorziet in een nieuwe woonbehoefte: minder aangeharkt, meer autarkisch, voor minder budget, een plek waar mensen samen verantwoordelijk zijn. Het is een andere manier van ontwikkelen: niet eerst heel veel kosten maken voor sloop en aanleg van infrastructuur, maar kleine, flexibele investeringen.

De strategie van Aarhus zet in op de kansen van transformatie van een van de insteekhavens tot woonwerkgebied. Dit gebied kan voor heel veel stadjers aantrekkelijk zijn, maar zou door zijn grootte juist ook een plek moeten bieden voor de doelgroep met een niet al te hoog budget. Aarhus is een woonwerkgebouw voor zzp’ers, doeners en anders denkenden met een daarbij passende, in de stad nog niet aanwezige woonvorm, die gebruik maakt van de industriële uitstraling van het gebied. Deze nieuwe woonvorm gaat uit van veel kubieke meters voor relatief weinig geld en geeft hierdoor extra ruimte aan eigen invulling.

Maar niet alleen de Groninger situatie kwam aan bod. Zo vertelde Cilly Jansen van Architectuur Lokaal over de prijsvraag voor gezinsappartementen van de gemeente Rotterdam. Rotterdam zag een trend waarbij jonge gezinnen massaal uit de stad vertrokken omdat ze geen passende woning konden vinden. De prijsvraag richtte zich op het ontwikkelen van gezinsappartementen om zo het tekort hieraan tegen te gaan. De gemeente had zelf nog grond ter beschikking waardoor de winnaar van de prijsvraag de ‘grond’ kon winnen en direct aan de slag kan gaan.

Edwin Verdurmen (CASA en Departement van Tijdelijk Ordening) uit Arnhem liet kansen van tijdelijke invulling van leegstand in de ontwikkelluwte zien volgens een Middle UP Down aanpak. Volgens hem is de volgende stap die nu aandacht verdient de overgang van tijdelijke invulling naar permanent. Er mag, ook al wordt een tijdelijke invulling door een brede groep omarmt,  geen conflict richting de ontwikkelaar ontstaan die een toezegging voor een terrein heeft.

Piet Vollaard (Stad in de Maak) liet zien hoe hij samen met een club Rotterdammers – door vooral maar gewoon te beginnen – een aardig stuk stad ‘zelf’ gemaakt heeft. Door een toezegging van de corporatie om de slooppanden voor 10 jaar te mogen gebruiken, niet meer dan de strikt noodzakelijke investeringen te doen, uit  te gaan van zelfredzaamheid en duurzaamheid, en de toezegging om iets ‘goeds’ te doen voor de wijk hebben zij ondertussen meerdere panden in beheer. Daarnaast denken ze na over de aankoop van de panden om deze vervolgens in een stichting onder te brengen zodat ze niet meer om speculatieredenen doorverkocht kunnen worden.

John Zondag startte met een inspirerend verhaal over ontwikkelingen in Buiksloterham en eindigde met wellicht de belangrijkste conclusie van die middag: alle mogelijkheden voor al dan niet innovatieve ontwikkelingen vallen en staan met het toegang krijgen tot de bouwgrond. Ben je voor organisch ontwikkelen of traditioneel ontwikkelen of een optimale mix van beide, wat ook je positie hierin is, de grondpositie is bepalend! Alleen als er (kleinschalige) grond beschikbaar is, kunnen nieuwe concepten worden ontwikkeld en kunnen de lessen uit de crisis tot een hoger niveau worden getild. Alleen dan krijg je een nieuwe vorm van stadsontwikkeling met meer eigen initiatief door een brede groep stadjers.